Slachtofferbewust werken

Slachtoffers en nabestaanden kunnen soms vragen hebben over het delict dat een tbs-patiënt heeft gepleegd. Bijvoorbeeld of zij een willekeurig slachtoffer waren of niet. Vanuit die motivatie kunnen zij contact willen met een tbs-patiënt. Tbs-patiënten kunnen eveneens contact met hun slachtoffer(s) willen, bijvoorbeeld om spijt te betuigen of om de toedracht van het delict uit te leggen. Tot voor kort ontbraken in forensisch psychiatrische centra richtlijnen om contact tussen slachtoffers en tbs-patiënten vorm te geven. Daarom hebben FPC Dr. S. van Mesdag en FPC Van der Hoeven Kliniek in 2016 de richtlijn Contact tussen slachtoffer/nabestaande en tbs’er. Een richtlijn voor forensisch netwerkbegeleiders in forensisch psychiatrische centra opgeleverd.

Deze richtlijn biedt handvatten voor maatschappelijk werkers en forensisch netwerkbegeleiders om het leggen van contact tussen slachtoffers en tbs-patiënten stapsgewijs en volgens een vaste procedure aan te pakken. In de richtlijn wordt bijvoorbeeld informatie gegeven over thema’s waarmee rekening gehouden moet worden in het contact tussen slachtoffer en tbs-patiënt, zoals kwetsbaarheden van het slachtoffer en tbs-patiënt, timing van het contact en nazorg. Ook worden diverse contactopties meegegeven, zoals direct contact via een gesprek of indirect contact via bijvoorbeeld een brief. Een andere mogelijkheid is dat slachtoffers een gesprek hebben met een maatschappelijk werker die hen informatie over het tbs-systeem geeft. 

Momenteel voeren we de richtlijn in verschillende fpc's in. We volgen de casussen waarbij we de richtlijn toepassen en onderzoeken wat de waarde van de richtlijn is voor de praktijk. Ook kijken we op welke punten we de richtlijn moeten bijstellen. 
Slachtoffers of nabestaanden die hierover meer informatie willen kunnen contact opnemen met de maatschappelijk werker van het betreffende fpc of met het Informatiepunt Detentieverloop.  

Projectcoördinator
dr. Mariëtte van Denderen

Partners
De Forensische Zorgspecialisten; FPC Pompestichting; FPK de Woenselse Poort

In samenwerking met
Perspectief Herstelbemiddeling; Federatie Nabestaanden Geweldslachtoffers; Slachtofferhulp Nederland; Stichting Restorative Justice Nederland; Informatiepunt Detentieverloop; Rijksuniversiteit Groningen

Onderzoekers
dr. Mariëtte van Denderen en drs. Leida Feringa (FPC Dr. S. van Mesdag); drs. Nienke Verstegen en dr. Vivienne de Vogel (Van der Hoeven Kliniek)

Publicaties 
Van Denderen, M., Bax, R., & Sweers, N. Contact tussen slachtoffer/nabestaande
en tbs-er. Een richtlijn voor forensisch netwerkbegeleiders in Forensisch
Psychiatrische Centra. Beschikbaar via de site van Kwaliteit Forensische Zorg.